Czynniki ryzyka i perspektywy

Zdywersyfikowana gospodarka Wietnamu nadal cieszy się dużą dynamiką, napędzaną przez eksport i bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ), zwłaszcza w sektorze teleinformatycznym. Wietnam korzysta także z faktu przenoszenia się azjatyckich koncernów międzynarodowych z Chin, które szukają niższych kosztów pracy i dynamicznej siły roboczej. Dużą zachętą dla inwestorów pozostaje pro-handlowa polityka Wietnamu i wiele podpisanych umów o wolnym handlu (FTA). W rezultacie tych działań, fundamenty gospodarcze umocniły się w ciągu ostatnich kilku lat, prowadząc do przyzwoitego bilansu płatniczego, umiarkowanej inflacji i raczej stabilnej waluty w 2016 roku. Pod rządami gwarantującymi stabilność polityczną, zarówno średnio- jak i długoterminowe perspektywy (MLT) są pozytywne, a prognozy wzrostu PKB utrzymują się na poziomie powyżej 6%. Te optymistyczne szacunki mogą jednak zostać nieco przyćmione. Jako gospodarka otwarta, bazująca na eksporcie, Wietnam pozostaje wrażliwy na wstrząsy zewnętrzne - począwszy od protekcjonistycznej polityki handlowej Donalda Trumpa, a zakończywszy na potencjalnie wyższych amerykańskich cłach importowych w ważnym sektorze odzieżowym Wietnamu. W sferze wewnętrznej, kraj musi mierzyć się w dwoma wyzwaniami: stosunkowo słabymi finansami publicznymi (w tym ze stosunkowo wysokim i rosnącym długiem publicznym) oraz wrażliwym sektorem bankowym. Zagrożenia te przyczyniają się do utrzymania oceny ryzyka politycznego MLT (4/7) oraz ST (3/7). W przyszłości, przy zachowaniu stabilności makroekonomicznej, będą wymagane nie tylko postępy w zakresie konsolidacji fiskalnej, ale także przyspieszenie prowadzonych reform dla sektora bankowego i przedsiębiorstw państwowych (SOE). Dodatkowo, problemy takie jak: korupcja i ingerencja polityczna w wymiarze sprawiedliwości, podkreślają niepełną transformację gospodarczą Wietnamu i wyjaśniają wysoką ocenę ryzyka handlowego (C/C).

Fakty i liczby

Zalety

  • Stabilność polityczna
  • Otwartość gospodarcza i dywersyfikacja
  • Atrakcyjny obszar dla inwestorów (dynamiczna siła robocza, konkurencyjne koszty pracy)
  • Umiarkowany dług zagraniczny

Wady

  • Dominujące i źle zarządzane przedsiębiorstwa państwowe (SEOs)
  • Narażenie na wstrząsy zewnętrzne
  • Słabe finanse publiczne
  • Bezbronny sektor bankowy

Sekretarz Generalny Partii Komunistycznej (CPV)

  • Nguyễn Phú Trọng

Prezydent

  • Trần Đại Quang

Premier

  • Nguyễn Xuân Phúc

Kolejne wybory podczas Kongresu Narodowego CPV (cykl pięcioletni)

  • 2021

Populacja

  • 91.7 miliona

Dochód per capita

  • USD 1,980

Grupa dochodowa

  • niższa-średnia

Główne produkty eksportowe

  • Telefony i części (16,7% wpływów na rachunku obrotów bieżących), tkaniny / ubrania (12,6%), wyroby elektroniczne i części komputerowe (8,6%), obuwie (6,6%), transfery prywatne (4,1%) oraz turystyka

Ocena ryzyka dla kraju

Stabilne środowisko polityczne sprzyja ciągłości decyzyjnej

Wybory nowego kierownictwa podczas 12. Krajowego Zjazdu Partii Komunistycznej (CPV) w styczniu 2016 unaoczniły wyraźne poparcie dla idei zachowania ciągłości politycznej. Nieoczekiwany sprzeciw wobec awansu premiera Dung na sekretarza generalnego był spowodowany krytyką wewnętrzną w partii, dotyczącą jego niegospodarności i korupcji panującej w przedsiębiorstwach państwowych. W związku z tym, konserwatywny Sekretarz Generalny Nguyễn Phú Trong został ponownie wybrany na to stanowisko, a bardziej liberalny Nguyễn Xuan Phúc został wybrany nowym premierem. Ocenia się, że wybory te będą sprzyjać średnio- i długoterminowemu (MLT) status quo.

Postulat zbalansowanych relacji zewnętrznych

Polityka zagraniczna Wietnamu balansuje między Chinami i mocarstwami zachodnimi, zwłaszcza zaś  USA. Relacje z tym ostatnim krajem znacznie poprawiły się, sprawiając, że stał się on kluczowym partnerem – zwłaszcza w zakresie współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Chociaż oczekuje się, że te silne więzi dwustronne zostaną utrzymane podczas prezydencji Trumpa, Hanoi jest zdeterminowane by wzmocnić swoje relacje także z państwami ASEAN. Hanoi planuje umocnić także swoją armię i flotę. Chociaż Wietnam chce mieć dobre stosunki z Pekinem (z oczywistych względów ekonomicznych), to jednak bierze pod uwagę potencjalne ruchy Chin w związku ze spornymi wyspami oraz możliwą eskalacją napięć między dwoma rządami nacjonalistycznymi.

Otwartość gospodarcza

Jako jedna z najlepiej działających i najbardziej zróżnicowanych w Azji Południowo-Wschodniej, gospodarka Wietnamu cieszy się dużą dynamiką rozwoju i dobrymi perspektywami. Pomimo iż płody rolne zostały w znaczniej mierze zniszczone przez susze w 2016 roku, wzrost PKB skoczył do poziomu 6,3% w latach 2014-2016, a w MLT utrzyma się na poziomie 6,2%. Osiągnięcie stabilności makroekonomicznej staje się możliwe z tyłu silnego eksportu produkowanych towarów oraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Wzmocnienie warunków makroekonomicznych

Wietnamski dong (VND) pozostał w dużej mierze stabilny w 2016 roku, nawet pomimo przejścia do bardziej elastycznego systemu kursowego. Co więcej, warunki finansowe są korzystniejsze dla konsumentów i gospodarstw domowych, jako że niższe ceny ropy powodują umiarkowaną inflację, a stopy procentowe cięte są na niższych poziomach w celu pobudzenia popytu wewnętrznego. Ma to znaczenie dla przyszłego wzrostu PKB i wzrostu popytu krajowego.

Protekcyjna polityka Trump’a zagrożeniem dla Wietnamu

Protekcjonistyczna polityka handlowa Trump’a stwarza ryzyko tym bardziej, że USA są głównym rynkiem eksportowym Wietnamu. Zapowiedź USA wycofania się z TPP jest złą wiadomością, jako że Azja miała stać się jej głównym beneficjentem. Jeszcze większym ryzykiem mogą okazać się jednak  potencjalnie wyższe amerykańskie cła importowe. Ten ruch wielce zaszkodziłby sektorowi tekstylnemu i odzieżowemu Wietnamu.

Dwa czynniki ryzyka: słabe finanse publiczne i sektor bankowy

Mimo odrodzenia gospodarczego, pozytywne perspektywy MLT dla Wietnamu przyćmiewają stale pogarszające się finanse publiczne i wrażliwy sektor bankowy. Dług publiczny (w tym gwarancje w wysokości 12% PKB) pozostaje na wysokim poziomie - 62% PKB w 2016 roku. Przyczyn tego stanu rzeczy można doszukiwać się w obniżeniu podatków, słabszych dochodach z ropy i wyższych kosztach odsetek.

Wolne tempo restrukturyzacji gospodarczej

Transformacja gospodarcza – choć wolno - stale postępuje, a prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych nieznacznie przyspieszyła w ramach polityki nowego rządu. Zagraniczni inwestorzy otrzymali możliwość posiadania większego udziału w dużych przedsiębiorstwach państwowych, m.in. w bankach, telekomunikacji, sektorze spożywczym i ubezpieczeniowym.

Umiarkowany dług zewnętrzny

Zadłużenie zagraniczne gwałtownie wzrosło w ciągu ostatnich dwóch lat, ale nadal znajduje się na umiarkowanym poziomie.